Arama Görüşleriniz İçindekiler Ana Sayfa
Yağ Bitkileri Yem Bitkileri Hayvancılık T.Makinaları Hastalık Zararlılar Sebze Meyve Seracılık T.Ekonomisi Baharat Bit. Diğerleri
 Ayçiçeği
 Aspir
 Kolza
 Soya
 Susam
 Diğer
 

 

1.  

Yağlı Tohumlu Bitkiler Üretimi                                                                                             Prof. Dr. Özer KOLSARICI

2.  
 
3.  

4.  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

1

Araştırma veya Yayının adı:

Yağlı Tohumlu Bitkiler Üretimi

 

 

 

2

Araştırmacıların Adı:

Fakültesi ve Bölümü

Prof. Dr. Özer KOLSARICI

Ankara Üniversitesi, Ziraat fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Ankara

Prof. Dr. M. Atilla GÜR

Harran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Şanlıurfa

Doç. Dr. Dilek BAŞALMA

Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Ankara

M. Demir KAYA

Ankara Üniversitesi, Ziraat fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Ankara

Prof. Dr. Necmi İŞLER

Mustafa Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Hatay

3

Başlama ve Bitiş Yılı:

 

 

4

Proje veya Çalışma Durumu:

Yayınlandı

5

Yayınlandığı Yer:

VI. Türkiye Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi  I. Cilt 3-7 Ocak 2005

6

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

 

7

Araştırma Türü

 

8

Özet

Dünyada giderek artan nüfus artışına paralel olarak gıda maddeleri tüketiminin de arttığı bilinen bir gerçektir. Ülkemizde 1990 yılındaki nüfus sayısı 56.473.035 iken 2000 yılında % 18.34’lük bir artışla 67.844.903 olmuştur. On yıl içerisinde 11.371.868 kişi artmıştır. Ülkemizde 2003 yılında kişi başına yağ tüketimi 17.6 kg/yıl gerçekleşmiş ve aynı yıl 853.540 ton yağ üretimi yapılmıştır. Buradan anlaşılacağı üzere yağ üretimimizi yaklaşık olarak 300 bin ton arttırmamız gerekmektedir. Ülkemizde tarımı yapılan yağlı tohumlar grubuna giren ürünleri ayçiçeği, çiğit, soya, yerfıstığı, haşhaş, susam, kolza ve aspir olarak sıralayabiliriz. Bu ürünler içerisinde sadece pamuk tohumu (çiğit) yağ bitkisi olmayıp, ülke bitkisel yağ sanayinde önemli katkı sağlaması bakımından bu gruplandırmada yer almaktadır. Ayrıca, bu grup içerisinde yer almayan mısır ve zeytin bitkilerinden de yıllara göre değişmekle birlikte 100-200 bin ton bitkisel sıvı yağ elde edilmektedir. Ülkemizde yağ elde edilen tüm bitkiler göz önüne alındığında, insan beslenmesinde tüketilen sıvı yağların % 39.4 ayçiçeğinden olup, bunu %29.2 ile pamuk yağı, %13.4 soya yağı, %8.2 zeytin yağı, %4.8 mısır yağı ve %5 ile diğer yağlar (haşhaş, kolza ve palm yağı ) takip etmektedir (Anonim, 2004a).

Ülkemizde yağ bitkileri üretimine ilişkin tutarlı tarımsal planlamaların yapılıp, uygulamaya sokulamayışı nedeniyle yıldan yıla bitkisel yağ açığımız artmaktadır. 2003 yılında yaklaşık 1.400 bin ton yağlı tohum ithalatı ile 400 milyon dolar; 900 bin ton ham yağ ithalatı ile yaklaşık 450 milyon dolar döviz ödenmiştir. Yağlı tohum, ham ve rafine yağ ile yağlı tohum küspesi olarak yaklaşık 1 milyar dolarlık döviz karşılığında ithalat yapılmıştır.

Hemen her türlü iklim bitkisinin yetişebileceği ülkemizde bitkisel yağ açığımızın bu aşamaya gelmiş olması düşündürücü bir olaydır. Ayrıca yağlı tohum üretiminin istenen düzeyde artırılamaması, kapsamlı ve planlı bir çalışma yapılmamasından kaynaklanmaktadır.

Ülkemizin çeşitli yağ bitkileri için uygun ekolojiye sahip olması, Tarım Bakanlığınca yağlı tohumlara teşvik edici prim sisteminin uygulanması, yağlı tohumlara uygun fiyat paritesinin belirlenmesi, GAP alanı içerisinde yağlı tohumların yer alması, kışlık kolza ve aspirin ekim nöbetine girmesi, devletin  araştırma projelerini desteklemesi ve planlı ve programlı bir çalışma yapılarak yağlı tohum ve bitkisel yağ üretiminde kendine yetebilecek ve üretim fazlasını ihraç edebilecek düzeye gelebilmesi için sağlanması gereken temel unsurlar olarak görülmektedir.